Van Genel Bilgi :
Doğu Anadolu Bölgesi’nde bir il merkezi olan Van, kuzey ve
kuzeybatısında Ağrı, doğusunda İran, güneyinde Hakkari ve Şırnak,
güneybatısında Siirt, batısında Van Gölü ve Bitlis ile çevrilidir.
Türkiye’nin en doğu kesiminde yer alan Van’ın yüksek dağlık alanlardan
oluşan engebeli bir arazi yapısı vardır. Bu engebeler 1.600 m.den aşağı
değildir. İl sınırları içerisinde dorukları 3.000 m.yi aşkın dağlar
bulunmaktadır. Kuzey kesiminde en yüksek noktası il sınırları dışında
olan Aladağ ve Tendürek Dağları’dır. Tendürek Dağları aynı zamanda İran
ile sınırı oluşturan Sınır Dağları olarak isimlendirilir. Aladağ’ın
3.211 m. yüksekliği ile Kerdahol Tepesi bu kesimin en yüksek tepesidir.
Doğu kesiminde İran sınırı boyunca kuzey-güney doğrultusunda uzanan
Berhebine (Er) Dağı ile Haravil (Yiğit) Dağı (3.468 m.) bulunmaktadır.
Güney kesimini ise Güneydoğu Torosların uzantısı olan Kavuşşahap Dağları
engebelendirir. Bu dağlar Van Gölü’nün güneyini bütünü ile kaplamaktadır.
Bunların dışında Gökdağ (3.604 m.), Arnas (Kepçe) Dağı (3.537 m.),
Kavuşşahap Dağı (3.634 m.), Müküs Dağı (3.414 m.) ve Artos (Çadır) Dağı
(3.537 m.) bulunmaktadır. Van’ın orta kesiminde ise Pirraşit Dağı
(3.109 m.), Mengene Dağı (3.412 m.), Koçkıran Dağı ve İspiriz Dağı
(3.668 m.) yer almaktadır. Bu dağlar Van Doğusu Dağları ismi ile
tanınmaktadır. Dağların yüksek düzlüklerinde ise yaylalar bulunmaktadır.
Van’daki başlıca düzlükler; Çaldıran, Bargiri (Muradiye), Erciş, Van,
Hoşap, Havasor ovaları ile Karakallı Düzü, Erçek Düzü, Noşar Düzü ve
Tarhani Düzü’dür.
İl topraklarından kaynaklanan Urmiye, Erçek ve Van kapalı havzaları
Basra Körfezi’ne ulaşmaktadır. Kotur Çayı ise İran’daki Urmiye Gölü’ne
dökülür. İlin doğusundan kaynaklanan ve doğu-batı doğrultusunda akan
Memedik Çayı aracılığı ile Erçek Gölü’ne ulaşan akarsular bulunmaktadır.
Ayrıca Zilan Deresi, Deliçay, Bendimahi Çayı, Karasu olarak
isimlendirilen Marmit Çayı ve Hoşap Suyu Van Gölü’ne dökülen
akarsulardır. Dicle Nehri’nin başlıca kollarından Büyük Zap Suyu ile
Botan Çayı (Ulu Çay) il topraklarından kaynaklanan diğer akarsulardır.
Van ilinde Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü’nün doğu kesimi
bulunmaktadır. Bunun dışında Erçek Gölü, Akgöl, Sultan (Süphan) Gölü,
Tuz Gölü (Kazlı), Değirmi Göl ve Hasantimur Gölü il toprakları
içerisindedir. Van’ın doğusundaki Keşiş (Turna) Gölü ise Urartular
zamanından sulama amaçlı olarak kullanılmış yapay bir göldür.
Van Gölü Nemrut Dağı’nın patlaması sonucunda kraterde biriken suların
oluşturduğu volkanik bir göldür. Gölün yüzölçümü 3.713 km2 olup,
denizden yüksekliği 1.646 m., derinliği de 457 m.yi aşmaktadır. Çok
sayıda koyları bulunan gölün doğusunda Akdamar, Çarpanak, Adır ve Kuş
adaları bulunmaktadır. Sit alanı olarak ilan edilen bu adalar turistik
özelliğe sahiptir. Van Gölü’nün suyu sodalı ve tuzludur. Aynı zamanda
da dünyada en çok soda içeren göldür. Yüzölçümü 19.069 km2 olan ilin
2000 Yılı Genel Nüfus Sayım sonuçlarına göre; toplam nüfusu 877.524’tür.
Van Gölü’nün doğu sınırı boyunca uzanan alan ile ilin kuzey ve güney
kesimleri fay hattı üzerindedir. Bu yüzden de 10 Eylül 1941’de Erciş
Depremi, 24 Kasım 1976’da Çaldıran Depremi yörede büyük yıkıma ve can
kaybına neden olmuştur.
Yüksek ve engebeli bir arazide ve denizden uzak olan Van’da Karasal
iklim hüküm sürmektedir. Mevsimler ve günler arasında sıcaklık farkı
büyüktür. Kışlar uzun kar yağışlıdır. Yazlar ise kısa ve sıcak geçer.
Van Gölü kıyısındaki iklim doğu ve kuzey kesimlerine göre daha
yumuşaktır.Van, orman açısından Türkiye’nin en yoksul illerinden
birisidir. Bitki örtüsü step görünümündedir. Eski yıllarda ormanlarla
kaplı olan ilin güney kesiminde meşe topluluklarına rastlanır. Ancak,
yüzyıllardır tahrip edilen ormanlardan çok az ağaç günümüze gelebilmiştir.
Çalılıklar halindeki bodur meşelerin yanı sıra bodur ardıç, ceviz, doğu
çınarı, melengiç, kavak ve kızılcık ağaçları görülmektedir. İlin
ekonomisi tarım, hayvancılık, turizm ve balıkçılığa dayalıdır. İklimi
sert olduğundan tarım pek fazla gelişmemiştir. Bununla birlikte
yetiştirilen tarımsal ürünler arasında; kuru yem bitkisi, buğday,
şeker pancarı, patates bulunmaktadır. Az miktarda da arpa, kavun,
karpuz, domates, baklagiller, elma, ceviz ve sebze yetiştirilir. Van’ın
ekonomisinde hayvancılık ön planda gelmektedir. Sığır, koyun, kıl keçisi,
at, eşek, manda yetiştirilir. Koyun ve sığır türlerinin ıslahı için
Erciş’te Altındere Tarım İşletmesi kurulmuştur. Hayvancılık daha çok
yaylacılık yöntemleri ile yapılmaktadır. Hayvansal ürünlerin başında
Van’a özgü otlu peynir gelmektedir. Arıcılık, tavukçulu, Van Gölü başta
olmak üzere göllerde ve diğer akarsularda balıkçılık yapılmaktadır.
Ayrıca Van kilimlerinin Türk halı ve kilim sanatı yönünden önemi büyüktür.
Kalkınmada öncelikli iller kapsamına 1968’de alınmasına rağmen sanayide
büyük bir gelişme görülmemiştir. İmalat sanayii daha çok hayvansal
ürünlerin işlenmesine dayalıdır. Bununla birlikte, Van Et Kombinası,
Van Süt ve Mamulleri İşletmesi, Yem Sanayiinin Van Yem Fabrikası, Van
Deri ve Kundura Fabrikası , Erciş Şeker Fabrikası, Van Çimento Fabrikası
ildeki belli başlı kamuya ait sanayii kurumlarıdır. Bunun dışında
mandıralar, un, tuğla ve yün ipliği fabrikaları da bulunmaktadır. Van
doğal ve tarihi değerler yönünden zengin olup, ekonomisinde turizmin
büyük katkı payı vardır. Van Gölü kıyılarındaki plajlar, Akdamar
Adası, Van Kalesi, Bendimahi Çağlayanı ve Erek Vadisi turizm açısından
önem taşımaktadır. Ayrıca Van'a özgü olup, dünyaca tanınan Van
Kedileri koruma altına alınmıştır.